Koningen en Keizers 1141 - 1247

Deze vroege periode is bijzonder interessant omdat er geen geschreven bronnen bestaan op grond waarvan een munt kan worden toegewezen aan een vorst of plaats. Alle toewijzingen zijn discutabel. Omschriften zijn meestal niet leesbaar. De handgesneden stempels verschillen veel. Hieronder volgt een wirwar van informatie en mijn mening op die informatie.
In de middeleeuwen viel de stad Nijmegen onder het gezag van de Duitse keizer. In de 12e en 13e eeuw zijn er munten geslagen op naam van de Duitse keizers. Dit waren kleine zilveren munten.
 
Frederik I van Barbarossa (1152 - 1190)
Denier z.j. Nijmegen
Frederik I Barbarossa (1152-1190)
Vz.: gekroond borstbeeld en face met kruisscepter en palmtak geen omschrift.
Kz.: kruis met zinloze letterreeks als omschrift
Literature: JMP 1980, number 53 var. Hohenst. 1099 var.
Van Gelder type A
Value (VF) € 100
frederik1.jpg (55969 bytes)
Abdij van Rees, penning.
Reinald von Dassel (1159-67).
Voorzijde: bisschop met kromstaf en bijbel.
De sterke stijl-overeenkomst met de vorige en volgende munt doen vermoeden dat er hier één stempelsnijder actief is geweest. Deze munt komt niet uit Nijmegen maar is vanwege de sterke stijlovereenkomst hier opgenomen. Rees ligt op 52 km afstand van Nijmegen.
Anoniem, 12e eeuw. De Maltezer kruizen in de 4 kwartieren, het omschrift A A A A en het gewicht, de dikte, en de beeldenaar doen vermoeden dat het hier om dezelfde stempelsnijder gaat als bovenstaande 2 munten. 2 exemplaren collectie De Wit (vindplaats Wageningen) toegeschreven aan Nijmegen. Hoogst zeldzaam. Van Gelder noemt Nijmegen als muntplaats op basis van gewicht (3 ex. vindplaats Arnhem).
Value (VF) € 350

Frederik II (1212 - 1250)

Penning type B
Vz. tronende koning met rijksappel en op de knieën liggend zwaard. Omschrift waarschijnlijk REXF .....
Kz.: hoek van een burchtmuur waarachter 3 torens omschrift te construeren als NVMEGEINE
van Gelder type B, dV 5. Ca. 0,55 gram
Value (VF) € 100
Penning type C2
Geheel als C1, doch met tekst Vz.: CESAR (GERARV ??)
Gewicht Ca. 0,55 -0,62 gram
van Gelder type C2. dV 6. vdCh 1-1.
penning of kopje Nijmegen, Kz. kerkje ca. 1235, van Gelder C2, minder zeldzaam dan C1
vdChijs determineert deze munt als een penning van Gerard of Gerhard II. Waarschijnlijk omdat hij de letters E en AR waarnam. Van Gelder determineert deze munt als een van Frederik II. De vorm zonder eigennaam komt elders nauwelijks voor, maar in Aken muntte Frederik als FREDERICUS CESAR. Deze zijn gemunt na terugkomst uit Italië tot het einde van zijn regering 1235-1248
Value (VF) € 150

keizer1.jpg (40187 bytes)

 

 

Penning type D1
Vz. gekroond borstbeeld en face met leliescepter en rijksappel omschift CESAR
Kz.: kruis met de letters AVE+ in de hoeken omschrift NVMAGEN (CIV)
Gewicht Ca. 0,55 gram
van Gelder D1, dV 7-11 Dit type komt het meest voor.
Bijbehorende halve penning 0,25 gram
Value (VF) € 150
frederik2.jpg (32044 bytes)
Penning lijkt op D1
Dirk VI van Kleef, waarschijnlijk geslagen te Kalkar.
Vz. gekroond borstbeeld en face met leliescepter en rijksappel omschift T(H)EODERIC ??
Kz.: kruis met de letters AVE+ in de hoeken omschrift NVMAGEN ?? .
Gewicht Ca. 0,55 gram. Dit is een Kleefse munt copie van de Nijmeegse denier of penning. Omdat het omschrift zelden leesbaar is wordt hij zeer veel verwisseld voor de Nijmeegse. Let op de afwijkende voorstelling (kapsel) op de voorzijde.
Ook komen Utrechtse en Friese varianten / vervalsingen veelvuldig voor.
Noss 5.
noss5.jpg (21766 bytes)
 
Hendrik VII (1220 - 1235)
Penning type C1
Vz. staande koning met lans en kruisscepter. Omschriften nauwelijks leesbaar. HEN ...
Hendrik, zoon van Frederik II, fungeerde als regent 1220-1235 toen Frederik II in Italië verkeerde.
Kz.: grote toren geflankleerd door twee kleinere boven een zware boog omschrift NVMAGEN. Gewicht Ca. 0,55 gram
van Gelder type C1. dV 1-4
ca. 1225. Hier afgebeeld de halve penning of obool.
Value (VF) € 350
 
 
Willem graaf van Holland (1247-1256) Als Duitse koning.
Penning type D2
Denier of penning.geheel als type D1, doch het omschrift aan voorzijde luidt WIL ..REX (wilhem rex??)
Gewicht Ca. 0,55 gram
van Gelder D2
Halve penningen 0,25 gram.(afbeelding ½ penning of obool D1 of D2)
Value (VF) € 450
d11.jpg (18060 bytes)